Bilişim Hukuku ve Bilişim Suçu

-

11.11.2016

Temel Kavramlar

Bilişim teriminin birçok tanımı yapılmaktadır. Bilişim, elektronik sistemlerin tamamını içeren bir üst terimdir. Bilişim, bilgi ve teknolojinin birlikte kullanılarak üretilen sonuçlar olarak kısaca tarif edilebilir. Ya da daha geniş ve farklı olarak; teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişimde kullanılan ve ozellikle elektronik aletler aracılığıyla düzenli bir biçimde işlenmeyi ongoren bir bilimdir.  Bir diğer tabirle, her türlü bilgi ve verinin elektronik bilgi işlem araçlarıyla işlenmesini ve değerlendirme tekniklerini konu alan bilim şeklinde de tanımlanabilmektedir.

 

Bilişim Hukukunu ise bilgi ve teknolojinin kotüye kullanımı ile insanlara zarar verilmesini onlemek amacıyla ortaya çıkmış olan bir hukuk dalı şeklinde tanımlayabiliriz.

 

Bilişim Suçları ise bilgileri otomatik işleme tabi tutan veya verilerin nakline yarayan bir sistemde gayri kanuni, gayri ahlaki veya yetki dışı gerçekleştirilen her türlü davranış olarak tanımlanabilir. Ya da, bilgisayar ve iletişim teknolojileri kullanılarak işlenen suçlar şekliyle de tanımlanabilir.

 

 

Bilişim Hukukunun Tarihi Gelişimi

İletişim ve bilişim alanındaki teknolojilerin her geçen gün artması ile birlikte artık bilgi toplumunda gelişen ve değişen dünyada “bilişim” kavramının ortaya çıktığı günden bu yana kendi ekonomik, sosyal ve kültürel dinamiklerini yaratmış, buna bağlı olarak da bilişim hukuku doğmuştur.

 

Bilişim yolları kullanılarak;  teror orgütlerinin faaliyetlerini sanal dünyaya taşımaları, fikri mülkiyet haklarına yapılan tecavüzlerin ciddi boyutlara ulaşması, interaktif altyapının hırsızlık amacı ile de kullanılır hale gelmesi ve çocuk pornografisinin yaygınlaşması ve hackerlerin yaygınlaşması gibi nedenler yeni bir hukuk dalının ortaya çıkmasına neden olmuştur.

 

Ülkemizde internet ve bilişim sektorü ile ilgili olarak gerekli hukuksal zemine geç ulaşılmış olmasının nedeni, hukuk kurallarının bir anlamda olayları takip etme zorunluluğudur.

 

Ülkemizde bu alanda yaşanan en büyük sorun ise var olan mevzuatın yetersizliği yanında, mevcut pozitif hukuk normlarına işlerlik kazandıracak uygulamaların, ihtiyaca cevap verecek derinlikte olmama sorunudur.

 

 

Bilişim Yoluyla İşlenen Suçların Yapısı

Bilgisayar ve iletişim teknolojileri kullanılarak işlenen suçlara beyaz yaka suçları da denilir. Bu tür suçların genel olarak ortak ozellikleri:

 

  • Bilişim suçunun işlenmesinde bilgisayar sistemleri ve teknolojilerinin kullanılması,

 

  • Bilişim suçunun sonucunda çok yüksek kazancın kolay ve daha az riskle temin edilmesi,

 

  • Yeni suçlar olması nedeniyle gerekli kanun ve düzenlemelerin eksik ve yetersiz olması,

 

  • Yeterli mevzuat olsa bile uygulamanın eksik bilgi veya yeteneğe sahip olma ihtimalinin yüksek olması,

 

  • Diğer suç türlerine gore daha ağır maddi ve manevi sonuçlar doğurması,

 

  • Suç mağdurlarının genelde bilinçsiz kullanıcılar ile ekonomi ve finans sektoründen olması,

 

  • Ekonomik kaybın büyük olması nedeniyle, genelde basit suçlar haricinde güvenlik güçlerine bildirilmemesi,

 

  • Normal kişiler yonüyle de bu tür suçun mağduru olunması durumunda genellikle takip edilmesi gereken prosedüre tam olarak hâkim olunmaması,

 

  • Zarara uğrayan mağdurların büyük kuruluş ve işletmeler olması durumunda itibar ve prestij kaybetme korkusunun baskın gelmesi,

 

  • Bilişim suçunu işleyenlerin genelde 17-35 yaş arasındaki gençlerden oluşması,

 

  • Bilişim suçu mağdurlarının genellikle ticari faaliyette bulunan kurumlar olması,

 

  • Suçluların çoğunluğu, bazen fiillerinin deşifre olunmaması için ihbar edilmeyeceğinden, bazen ise, bu fiilleri karşılayacak ceza normunun bulunmamasından cesaretle, eylemlerinin yaptırımsız kalacağına güvenle hareket etmektedir.

 

  • Suçlular adi ve münferit olabileceği gibi organize de olabilmektedir.

 

  • Bilişim suçu, bilgi teknolojilerinden sonra ortaya çıkan yeni bir suç çeşididir.

 

  • Bilişim suçu ile bilişim yoluyla işlenen suç ayrılmaktadır.

 

  • Bilişim suçu ile mücadele bilinçlendirme ayağı da olan komplike bir süreçtir.

 

  • Suçlu ve suç yontemi hızlı bir şekilde gelişebilmektedir.

 

  • Genellikle uluslararası boyutu bulunmaktadır.

 

Bilişim Suçu Türleri

 

Bilişim suçları amaçlarına ve yontemlerine gore çok çeşitli türlere ayrılabiliriz. Buna gore bilişim suçlarını aşağıdaki şekilde tasnif edebiliriz.

  • Bilgisayar Sistemlerine ve Servislerine Yetkisiz Erişim
  • Bilgisayar Sabotajı
  • Bilgisayar Yoluyla Dolandırıcılık
  • Bilgisayar Yoluyla Sahtecilik
  • Bir Bilgisayar Yazılımının İzinsiz Kullanımı
  • Kişisel Verilerin Kotüye Kullanılması
  • Sahte Kişilik Oluşturma ve Kişilik Taklidi
  • Yasadışı Yayınlar
  • Ticari Sırların Çalınması
  • Terorist Faaliyetler
  • Çocuk Pornografisi
  • Hacking
  • Diğer Suçlar (Organ, fuhuş, tehdit, uyuşturucu, vb.)

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Eskişehir Yolu 10. Km No: 276 Çankaya/Ankara
© 2017 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu - Tüm Hakları Saklıdır